literacka-milosc.pl

„Syzyfowe prace„, czyli debiutancka powieść jednego z naszych największych pozytywistycznych pisarzy Stefana Żeromskiego, ukazuje losy grupki młodych ludzi, starających się przetrwać w klerykowskim gimnazjum. Akcja powieści „Syzyfowe prace” rozgrywa się w na ziemiach zaboru rosyjskiego, co oznacza, że w szkołach prowadzona jest wówczas kampania rusyfikacji – lekcje prowadzone są w języku rosyjskim, zaś na lekcjach historii i literatury naucza się z punktu widzenia korzystnego dla rosyjskich władz. Na to z trudem godzą się uczęszczający do tego rodzaju szkół chłopcy i dziewczęta, jednak niewiele mogą w tej sytuacji zmienić. Na kartach powieści poznajemy losy przede wszystkim trzech głównych bohaterów całej historii. Są to Andrzej Radek, Bernard Zygier oraz Marcin Borewicz. Żeromski w utworze Syzyfowe prace przedstawia dokładnie historię każdego z trzech chłopców, łącznie z losami ich rodzin oraz tego, jak wpłynęło na nich życie pod jarzmem rosyjskiego zaborcy. Poznajemy również innych bohaterów, takich jak choćby jeden z uczniów Tomasz Walecki, który po wystąpieniu w obronie wiary katolickiej został przez szkołę surowo ukarany, albo Biruta, która po śmierci matki została zmuszona przez ojca do wyjazdu w głąb Rosji i rozstania z ukochanym krajem. Istotnymi bohaterami książki są nauczyciele, którzy uczą poszczególnym przedmiotów, a także dyrektor gimnazjum Kriestoobriadnikow oraz jego zastępca. To oni ucieleśniają jarzmo zaborcy, poprzez swoje dążenia do wynarodowienia chłopców i udowodnienia im wyższości Rosjan nad Polakami, czego jednak chłopcy nie uznają.

Sofokles przyszedł na świat w 495 roku przed naszą erą. Urodził się w Attyce, jako potomek rodu bogatych kupców. Ze sceną zetknął się po raz pierwszy, kiedy – jako szesnastoletniego chłopca – wybrano go do chóru, którego zadaniem było opiewanie zwycięstwa Greków pod Salaminą. Te początkowe spotkania miały być przyczynkiem do wielkiej kariery.
Sofokles najpierw był aktorem, postanowił jednak spróbować swoich sił również jako dramaturg. Gdy miał dwadzieścia osiem lat, zdecydował się na udział w zawodach dionizyjskich. Każdy dramaturg biorący w nich udział musiał przedstawić widowni trzy dramaty (dopiero Sofokles właśnie zmienił zasady owego konkursu i do trzech dramatów dołożył poemat satyrowy). Zawody Sofokles wygrał (co z resztą udawało mu się równiż później wielokrotnie), pokonując nawet cieszącego się ogromną sławą Ajschylosa.
Twórczość Sofoklesa wywarła ogromny wpływ na kształt dramatu antycznego. Należy to w pierwszej kolejności wymienić najbardziej znaną chyba innowację artysty – wprowadzenie na sceną trzeciego aktora. Jego kolejne reformy to dodanie dekoracji, powiększenie liczby członków chóru z dwunastu do piętnastu oraz przydzielenie bardziej odpowiedzialnych zadań chórowi. Na płaszczyźnie treści dramatu natomiast Sofokles dążył do zmniejszenia bezpośredniej roli fatum i boskich decyzji na losy bohaterów.
Uważa się, że Sofokles napisał łącznie sto dwadzieścia trzy dramaty. Najsłynniejsza jego sztuta to Antygona. Do dnia dzisiejszego zachowało się natomiast tylko siedem z nich: „Kobiety z Trachis”, „Król Edyp”, „Edyp w Kolonie” (ta sztuka została wystawiona i wydana dopiero po śmierci autora), „Antygona”, „Elektra”, „Ajas”, oraz „Filoktet”. Badacze twórczości antycznego arcydramaturga ze względu na miejsce akcji dzielą owe dramaty na dwa swego rodzaju cykle: cykl trojański („Elektra”, „Ajas”, „Filoktet”) oraz tebański („Król Edyp”, „Edyp w Kolonie”, „Antygona”).